Cemil Meriç gibi

 

Taha Kılınç

 

Cemil Meriç, gençliğinde şiire çok meraklıymış. Hemen herkesin, mutsuz bir gece yarısı, karanlık bir camın önünde karalayıverdiklerinden değil, ciddi ciddi şiir yazarmış. Her hafta bir defter doldurur, bu defterleri de, sokakta, anlayacağını düşündüğü ilk kişinin eline tutuştururmuş.

Nihayet şiirden de, şiir defteri tutmaktan da vazgeçmiş. Şiire olan tutkusunu bilenlere de şu açıklamayı yapmış: “Gördüm ki, nazmın pınar başları tutulmuş!”

Ve mesaisini, pınar başını tutabileceği bir sahaya, entelektüel faaliyetler sahasına kaydırmış. Gerçekten de tefekkür sahasında bir pınar başını tutuyor şimdi. 

Meriç’in yaptığı, bu dünyada ne işe yaradığını sorgulayan, tecessüs sahibi bir ruhun marifetidir.

Yüce ruhlar, hep aynı sorunun peşindedir: “Ben, bu âlemde ne işe yarıyorum? Ne bekleniyor benden? Ben neredeyim? Acaba işgal ettiğim yer neresi? Varlıklar içindeki rolüm hangisi? Boşuna yaratılmış olamayacağıma göre, ne yapmam gerekir?”

Bu soruyu, aslında çoğumuz kendi kendimize sorarız. Büyük ruhlar taşıdığımız için mi? Elbette hayır. Günlük kaygılarla ya da daha basit sebeplerle aklımıza hep takılıyor aynı soru: “Olmam gereken yer burası mı?”

Hele hele, yeteneklerimizden daha aşağı bir konumda görüyorsak kendimizi, o zaman sorular çoğalıyor, cevaplar karışıyor, çözüm zorlaşıyor… 

Büyük ruhlar sorunun cevabını bulup, kendilerinden istenen makamlara yükselirken, onlar kadar şanslı olmayanlar için, sordukları soruların cevapları mutsuzluk ve iç sıkıntısı getiriyor. Onlar, yerini bulamamışları oynuyorlar. Oğuz Atayca söylersek “Tutunamayanlar” oluyorlar. Mutsuz. Huzursuz. Verimsiz.  

* * *

Hayat çok hızlı geçiyor. İnsan, yerini ararken, eğer aramayı çok sürdürürse, hayat ona kendisi bir yer biçiyor. Bu durumda itiraz hakkı kalmıyor insanın. Yollarda geçen zamanın ve geciken karar verişlerin bir cezası oluyor bu. Hayat “Sen çok oyalandın. Al bakalım şunu!” diye kendi normlarını dayatıyor insana.              

Hayat karşısında itiraz hakkı kazanmak için, yollarda oyalanmamak ve kararları bir an önce vermek gerekiyor. 

* * *

Bu yazıyı okurken neredesiniz mesela?

Okulda mısınız? Hangi okulda? Neden? Gerçekten istediğiniz bir okul mu orası? Evetse, sonra ne olacak? Hayırsa, neden devam ediyorsunuz? Orada geçen vakitleriniz bir daha yerine gelmeyeceğine göre, neden kalmaya devam ediyorsunuz, istemiyorsanız eğer?

İşte misiniz? Ne yapıyorsunuz? Kalbinizi tatmin ediyor mu yaptığınız iş? Bir işe yaradığınızı mı düşünüyorsunuz, yoksa yer mi dolduruyorsunuz? Şu anda bulunduğunuz yerden gitseniz, yeriniz doldurulur mu? Yoksa bir boşluk bırakmış olur musunuz?

Ve ölüme dair sorular: Ölüm günü geldiğinde, acaba, size verilmiş olan ömür kredisini nasıl kullanmış olacaksınız? Geri dönüp bakınca, neler gelecek ele? Bir kere daha olsa, neleri yapmazdınız ya da yapardınız?     

* * *

Cemil Meriç’e tekrar döneyim:

O, eğer şiir alanında devam etmiş olsaydı, belki sıradan bir şair olacaktı.

Eğer kendi durduğu yeri, potansiyelini, hedeflerini sorgulamasaydı, tefekkür kalesinin yüksek bir burcu olmak yerine, nazım vadisinin ıssız koyaklarından biri olacaktı. Bunu gördüğü için olsa gerek, şiiri bırakmıştır Cemil Meriç.

Mesele, çalışılan sahada ne olmak gerektiğine karar vermek meselesi.

Her şeye rağmen şiir yazıp, küçük bir şair olarak kalmak mı? Yoksa başka bir alanda kaliteli iş çıkarıp, o alanın en iyilerinden olmak mı?

* * *    

Biz, Cemil Meriç gibi keskin kararlar veremeyeceğiz belki. Veremeyeceğimiz için de, yerimizde sayacağız. Saydığımız yeri beğenmez olacağız bir süre sonra. Sorgulamalarımız da, buhrandan başka bir şey getirmeyecek bize.    

İş, bir karara bakıyor. Zaten, insanı diğerlerinden ayıran ve ismini tarihe yazdıran da, verdiği kesin ve keskin kararlar değil mi.

Fildişi kule, dâvâsız sanat meczuplarını barındıran miskinler tekkesi.